به زودى خواهى دانست كه با تو چه خواهم كرد ، پس او را چنان مىفشارد كه دنده‌هايش از دو طرف به يكديگر مىچسبد » . « 11 » / 318 [ 5 ] اگر انسان بداند كه پرداختن به تكاثر چه بر سر او خواهد آورد ، هرگز به اين كار نخواهد پرداخت ، بدان سبب كه دانش و معرفت مايهء بيم و خشيت خواهد شد ، و پروردگار ما گفته است كه : « إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ - بندگان داناى خدا از او مىترسند » ، ولى پرده‌هاى شك و غفلت و شهوت بيناييهاى حاصل از علم و يقين را مىپوشاند و آنها را از تأثير مىاندازد . « كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ - هرگز چنين نيست ! . . . اگر علم يقينى مىداشتيد . » هنگامى كه نفس آدمى به راهنمايى خدا تسليم شود ، ايمان خواهد آورد ، و چون از شك و گمان رهايى يابد به يقين خواهد رسيد ، و يقين را درجاتى است ، و انسان را هيچ چيز برتر و بزرگتر از يقين نيست ، و در حديثى به جا مانده از امام باقر - عليه السلام - چنين آمده كه در اين باره گفته است : « آن اسلام است ، و ايمان يك درجه برتر از اسلام ، و تقوى يك درجه برتر از ايمان ، و يقين يك درجه بالاتر از تقوى است ، و هيچ چيز كمتر از يقين ميان مردمان تقسيم نشده است » ، راوى حديث گويد : از او پرسيدم كه اين يقين چيست ؟ گفت : « توكل به خدا و تسليم به خدا و خرسند بودن به قضاى خدا و تفويض همه چيز به او » . « 12 » چنان كه مشاهده مىشود ، امام بالاترين و شريفترين درجهء ايمان را يقين دانسته است ، و اين خود دليل بر آن است كه يقين عبارت است از : پاكى دل از پليدى شرك و شك و گمان و ديگر وسوسه‌ها و تحريكهاى شيطان . در حديثى ديگر يقين به چيره شدن بر ترس از آفريدگان تفسير شده . امام صادق - عليه السلام - گفت : « هيچ چيز نيست مگر اين كه آن را حدى و تعريفى

--> ( 11 ) - بحار الانوار ، ج 6 ، ص 219 . ( 12 ) - بحار الانوار ، ج 6 ، ص 218 .